TẬP SAN PHẬT HỌC TỊNH QUANG: TỪ SỐ 1 (2006) - ĐẾN SỐ 30 (2016)

TẬP SAN PHẬT HỌC TỊNH QUANG: TỪ SỐ 1 (2006) - ĐẾN SỐ 30 (2016)
TẬP SAN PHẬT HỌC TỊNH QUANG: TỪ SỐ 1 (2006) - ĐẾN SỐ 30 (2016)

Sunday, 15 November 2026

AI GIỰT SẬP VIỆT NAM CỘNG HÒA

Đại Tướng Dương Văn Minh
1916-2001
https://phtq-canada.blogspot.com/2026/11/ai-giut-sap-viet-nam-cong-hoa.html 
1975 Dương văn Minh đầu hàng vì không muốn thấy người vô tội chết vô ích. Ngày nay 2026 tại Sài Gòn đầu hàng vì chịu thua thủy triều.

"Nếu ông Diệm không chết thì chúng ta đã không mất nước !". mất TT Diệm - cụ Diệm chết 63 năm rồi ! nước Việt Nam vẫn còn đó - có mất đâu ?

Canada. Sunday, November 15, 2026

Kính thưa quí vị,

Có một lão sĩ quan cao cấp VNCH phán: “Đại tướng Dương Văn Minh hai lần lãnh đạo VNCH ngôi vị quốc trưởng 1963, tổng thống 1975, hai lần thất bại thê thảm chưa kể tội ác sát hại tổng thống Diệm, cố vấn Nhu và nhiều vị sĩ quan cao cấp khác, giật sập giải tán ấp chiến lược và sau cùng ra lệnh QLVNCH buông súng đầu hàng cộng sản bắc việt..”

Suy ngẫm: Đại tướng Dương Văn Minh hai lần lãnh đạo VNCH - lần đầu từ 2-11-1963 đến ngày 30-1-1964 (3 tháng) - lần thứ nhì từ 28-4-1975 đến ngày 30-4-1975 (3 ngày). 

•        Năm 1963 Trung tướng Dương Văn Minh đáp ứng nguyện vọng của quân dân dẹp tan chế độ độc tài gia đình trị Ngô Đình Diệm ngày càng mất lòng lòng quân dân. Chế độ Ngô Đình Diệm cai trị từ 1954 đến 1963 (9 năm) không phải chịu trách nhiệm gì cả ?

•        Năm 1975 Đại tướng Dương Văn Minh can đảm ở lại để tuyên bố đầu hàng, tránh cho quân dân VNCH không phải đổ máu thêm vô ích cho trận chiến kéo dài 20 năm, tránh cho thủ đô Saigon không phải chịu đổ nát kinh hoàng dưới hỏa lực hùng hậu của cộng sản. TT Nguyễn Văn Thiệu nắm quyền cai trị từ 19-6-1965 đến 28-4-1975 (10 năm) không phải chịu trách nhiệm gì cả ?

Sự thực lịch sử: nên biết - nên nhớ - nên tôn trọng:

•        mất nước VNCH là do TT Diệm ! không phải do mấy thằng tây con, mỹ con hay chệt con ! Mỹ dựng lên VNCH nằm trong lòng bàn tay lông lá - Mỹ không cần nữa thì đạp nên VNCH nhào !

•        TT Diệm đã sát hại nhiều phần tử quốc gia, đã tự tâm thiên vị làm hư Công giáo, đã kỳ thị khủng bố Phật giáo, đã Lường Gạt Quân Đội và Phản Bội Quốc Dân (1960) -

•        TT Diệm Vô Cùng Độc Tài Tham Quyền Cố Vị Gia Đình Trị. (Ông đã vận động Quốc Hội thông qua đạo luật cho ông ứng cử lần thứ 3).

•        mất nước VNCH do TT Thiệu ! không phải do mấy thằng thầy chùa tay không giựt sập chế độ ! TT Thiệu độc tài độc diễn tóm thâu quyền hành - phá nát QLVNCH -

•        TT Thiệu chống cộng vì tiền USD - không vì lý tưởng nào ráo ! không có tiền Thiệu dzọt liền ! Đó mới là NGUYÊN NHÂN gần nhất - rõ nhất ! đúng không ?

llllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllll

Cuộc "chỉnh lý" của tướng Nguyễn Khánh tại Việt Nam Cộng Hòa diễn ra vào ngày 30 tháng 1 năm 1964. [1]

Trong sự kiện này, Trung tướng Nguyễn Khánh cùng một số tướng lĩnh đã tiến hành một cuộc đảo chính không đổ máu tại Sài Gòn, lật đổ và phế truất vai trò lãnh đạo của Hội đồng Quân nhân Cách mạng do Đại tướng Dương Văn Minh đứng đầu. Sau đó, Nguyễn Khánh lên nắm quyền lãnh đạo chính phủ và quân đội Việt Nam Cộng hòa. [1, 2, 3, 4]

llllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllll

Cuộc chỉnh lý ngày 30 tháng 1 năm 1964 tại Việt Nam Cộng Hòa do tướng Nguyễn Khánh lãnh đạo xuất phát từ các nguyên nhân chính sau:

•        Sự bất mãn về quyền lực và phân chia vị trí: Sau cuộc đảo chính lật đổ Tổng thống Ngô Đình Diệm ngày 1 tháng 11 năm 1963, Hội đồng Quân nhân Cách mạng do tướng Dương Văn Minh đứng đầu nắm quyền. Nguyễn Khánh và tướng Trần Thiện Khiêm cảm thấy những đóng góp của họ không được đền đáp xứng đáng. Khánh bị điều đi làm chỉ huy Quân đoàn 1 ở Huế – một vị trí xa trung tâm Sài Gòn vì nội bộ nghi ngờ sự trung thành của ông.

•        Mâu thuẫn và tranh giành ảnh hưởng nội bộ: Nội bộ Hội đồng Quân nhân Cách mạng mất đoàn kết, phân hóa thành các phe nhóm cạnh tranh ảnh hưởng lẫn nhau và không đủ khả năng kiểm soát tình hình đất nước sau khi lật đổ ông Diệm.

•        Nghi ngờ về khuynh hướng "trung lập hóa": Nguyễn Khánh lấy cớ ngăn chặn việc một số tướng lĩnh trong Hội đồng (như Trần Văn Đôn, Lê Văn Kim, Tôn Thất Đính, Mai Hữu Xuân) có xu hướng chấp nhận giải pháp trung lập ở Đông Dương theo chủ trương của Tổng thống Pháp Charles de Gaulle. Khánh dùng lý do này để chớp thời cơ ra lệnh bắt giữ các tướng lĩnh trên và lật đổ quyền lãnh đạo của Dương Văn Minh.

llllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllll Cuộc chỉnh lý ngày 30 tháng 1 năm 1964 (do Trung tướng Nguyễn Khánh lãnh đạo nhằm gạt bỏ Hội đồng Quân nhân Cách mạng của Dương Văn Minh) diễn ra gần như không tốn một viên đạn và kết thúc chỉ trong vòng vài giờ rạng sáng.

Diễn biến cụ thể trong đêm và rạng sáng 30/1/1964

•        Trước giờ G (Ngày 28/1/1964): Trung tướng Nguyễn Khánh bay từ Huế vào Sài Gòn trên một chuyến bay thương mại, đi cùng một viên cố vấn Mỹ (Đại tá Jasper Wilson) với vỏ bọc là vào Sài Gòn gặp nha sĩ, rồi ẩn náu tại nhà một người bạn để chờ lệnh.

•        Khoảng 2h00 sáng ngày 30/1/1964:

•        Các đơn vị trung thành do Trung tướng Trần Thiện Khiêm và Đại tá Nguyễn Chánh Thi chỉ huy (bao gồm Tiểu đoàn 2 Thủy quân Lục chiến và lực lượng Nhảy dù) đồng loạt xuất phát bao vây nơi ở và biệt thự của các tướng lĩnh trong Hội đồng Quân nhân Cách mạng.

•        Các tướng lĩnh đầu não gồm Trần Văn Đôn, Lê Văn Kim, Tôn Thất Đính, Mai Hữu Xuân và Nguyễn Xuân Vỹ bị bắt giữ bất ngờ tại nhà riêng khi đang ngủ.

•        Cùng lúc, Thiếu tá Nguyễn Văn Nhung (tùy viên của Dương Văn Minh, người trực tiếp sát hại anh em Ngô Đình Diệm) bị bắt và đưa về giam tại Trại Hoàng Hoa Thám của Lữ đoàn Nhảy dù.

Sáng sớm (trước bình minh):

•        Trung tướng Nguyễn Khánh đến Sở chỉ huy Bộ Tổng tham mưu Quân lực Việt Nam Cộng Hòa (gần căn cứ không quân Tân Sơn Nhất).

•        Trần Thiện Khiêm bàn giao lại quyền kiểm soát cho Nguyễn Khánh với lời nhắn: "Nhiệm vụ của tôi tới đây đã xong, phần còn lại tôi giao cho anh", đồng thời định hướng gán cho nhóm tướng bị bắt tội "có ý định trung lập thân Pháp" để biện minh cho cuộc đảo chính.

•        Cuộc chỉnh lý hoàn tất trước khi trời sáng mà phe Nguyễn Khánh không phải nổ một phát súng nào.

llllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllll 

Kính mời tham khảo tài liệu giải mật năm 2003. John Prados 301/565-0564

Băng ghi âm của JFK tiết lộ chi tiết âm mưu đảo chính cấp cao ở Việt Nam năm 1963; Tài liệu cho thấy không có ý định ám sát Diem; Hoa Kỳ đánh giá quá cao ảnh hưởng của mình đối với các tướng lĩnh ở Sài Gòn

Washington D.C., ngày 5 tháng 11 năm 2003 - Một đoạn băng ghi âm của Nhà Trắng giữa Tổng thống Kennedy và các cố vấn của ông, được công bố tuần này trong một bộ sách và đĩa CD mới và được trích đoạn trên mạng, xác nhận rằng các quan chức cấp cao của Hoa Kỳ đã tìm cách tiến hành cuộc đảo chính ngày 1 tháng 11 năm 1963 chống lại nhà lãnh đạo Nam Việt Nam lúc bấy giờ là Ngô Đình Diệm mà dường như không cân nhắc đến hậu quả về thể chất đối với cá nhân ông Diệm (ông bị ám sát vào ngày hôm sau). Cuộc họp được ghi âm và các tài liệu liên quan cho thấy các quan chức Hoa Kỳ, bao gồm cả JFK, đã đánh giá quá cao khả năng kiểm soát các tướng lĩnh Nam Việt Nam, những người đã tiến hành cuộc đảo chính cách đây 40 năm.

Đoạn băng ghi âm cuộc họp của Kennedy ngày 29 tháng 10 năm 1963 ghi lại cuộc họp cấp cao nhất tại Nhà Trắng ngay trước cuộc đảo chính, bao gồm cả việc anh trai của Tổng thống bày tỏ sự nghi ngờ về chính sách ủng hộ đảo chính: "Ý tôi là, nó khác với một cuộc đảo chính ở Iraq hay một quốc gia Nam Mỹ; chúng ta đang tham gia rất sâu vào việc này…." John Prados, nghiên cứu viên cao cấp của Cơ quan Lưu trữ An ninh Quốc gia, cung cấp bản ghi đầy đủ cuộc họp, cùng với bản ghi âm trên đĩa CD, trong ấn phẩm sách và CD mới của ông, "The White House Tapes: Eavesdropping on the President" (New York: The New Press, 2003, 331 trang + 8 đĩa CD, ISBN 1-56584-852-7), vừa được xuất bản tuần này và bao gồm các tệp âm thanh từ 8 tổng thống, từ Roosevelt đến Reagan.

Để kỷ niệm 40 năm cuộc đảo chính của Diem, một bước ngoặt quan trọng trong Chiến tranh Việt Nam, Tiến sĩ Prados cũng đã biên soạn và chú thích cho trang web một tuyển tập các tài liệu mới được giải mật từ ấn phẩm tài liệu sắp ra mắt, "Chính sách của Hoa Kỳ trong Chiến tranh Việt Nam", dự kiến ​​được xuất bản vào mùa xuân năm 2004 bởi Cơ quan Lưu trữ An ninh Quốc gia và ProQuest Information and Learning. Cùng với đoạn băng ghi âm của Kennedy ngày 29 tháng 10 năm 1963, các tài liệu cho thấy các nhà lãnh đạo Mỹ đã thảo luận không chỉ về việc có nên ủng hộ chính phủ kế nhiệm hay không, mà còn về việc phân bổ lực lượng ủng hộ và chống đảo chính, các hành động mà Mỹ có thể thực hiện để góp phần vào một cuộc đảo chính, và việc hủy bỏ một cuộc đảo chính nếu triển vọng của nó không khả quan.

"Việc ủng hộ cuộc đảo chính của Diem đã khiến Mỹ phải chịu trách nhiệm về kết quả ở Nam Việt Nam đúng như Bobby Kennedy đã lo sợ vào ngày 29 tháng 10," Tiến sĩ Prados nói. "Tuy nhiên, trớ trêu thay, khi cuộc trò chuyện tiếp tục, ông ấy và những người hoài nghi khác đã bỏ qua những cân nhắc lớn hơn này và chỉ tập trung vào việc liệu cuộc đảo chính có thành công hay không - không có gì khác quan trọng." Bài đăng hôm nay cũng bao gồm bản ghi lại cuộc điện thoại cuối cùng của Diem với Đại sứ Mỹ Henry Cabot Lodge, hỏi "thái độ của Mỹ như thế nào" đối với cuộc đảo chính đang diễn ra; Lodge đã nói dối rằng ông "không đủ thông tin vào thời điểm này để có thể cho ông biết."

 ________________________________________

JFK and the Diem Coup by John Prados

Đến năm 1963, khoảng giữa cuộc chiến tranh Việt Nam của Mỹ, các nhà hoạch định chính sách của chính quyền Kennedy cảm thấy bị mắc kẹt giữa hai lựa chọn khó khăn. Nam Việt Nam, phần lãnh thổ của Việt Nam cũ mà Hoa Kỳ ủng hộ, vẫn đang chìm trong cuộc nội chiến giữa chính phủ chống cộng sản mà Mỹ ủng hộ và lực lượng du kích cộng sản được Bắc Việt Nam hậu thuẫn. Lực lượng chính phủ dường như không thể kiểm soát được tình hình và đối phó với Mặt trận Giải phóng Quốc gia Nam Việt Nam, tên gọi của phong trào cộng sản. Các cơ quan quân sự và tình báo Mỹ tranh cãi về tiến trình chiến tranh. Trong khi phủ nhận những nhận định của các nhà báo rằng Hoa Kỳ đang sa lầy vào vũng lầy ở Việt Nam, chính quyền Kennedy vẫn nhận thức rõ những vấn đề trong chiến tranh và đã thử mọi biện pháp để thúc đẩy nỗ lực của Nam Việt Nam. 

Một vấn đề lớn nằm ở Sài Gòn, thủ đô của Nam Việt Nam, với chính phủ Nam Việt Nam. Bị hoành hành bởi tham nhũng, âm mưu chính trị và những tranh chấp nội bộ liên tục, chính quyền Nam Việt Nam thường xuyên mâu thuẫn. Với người Mỹ, những người có lợi ích trong việc chống lại lực lượng du kích Mặt trận Giải phóng Quốc gia, chính quyền Nam Việt Nam hứa hẹn hợp tác nhưng thường thực hiện rất ít. Còn có những khó khăn khác bắt nguồn từ cách thức thành lập chính phủ Nam Việt Nam ban đầu, và cách thức Hoa Kỳ giúp tổ chức quân đội Nam Việt Nam trong những năm 1950, nhưng những yếu tố này sẽ không liên quan trực tiếp đến các sự kiện năm 1963. (Chú thích 1) 

Chính phủ Sài Gòn do Tổng thống Ngô Đình Diệm đứng đầu, một nhà cai trị độc đoán, gia đình trị, coi trọng quyền lực hơn cả mối quan hệ với người dân Việt Nam hay tiến trình chống cộng sản. Ban đầu, Diệm lên nắm quyền bằng con đường hợp pháp, được bổ nhiệm làm thủ tướng của chính phủ tồn tại từ năm 1954, và sau đó ông đã củng cố quyền lực thông qua một loạt các cuộc đảo chính quân sự, đảo chính bán chính phủ, cải tổ chính phủ, trưng cầu dân ý về sự lãnh đạo của ông, và cuối cùng là một vài cuộc bầu cử tổng thống được dàn dựng. Diệm tuyên bố Nam Việt Nam là một nước cộng hòa và giữ danh hiệu tổng thống, nhưng ông đã cấm các đảng phái chính trị khác ngoài đảng của mình và từ chối cho phép một phe đối lập hợp pháp. Từ năm 1954 trở đi, người Mỹ đã liên tục thúc giục Diệm thực hiện cải cách chính trị, người đã nhiều lần hứa hẹn sẽ thực hiện cải cách nhưng chưa bao giờ ban hành bất kỳ cải cách nào.

Phong cách lãnh đạo độc đoán của Diem không hề bị người dân Nam Việt Nam bỏ qua, họ ngày càng ít yêu mến nhà lãnh đạo Sài Gòn. Một cuộc đảo chính quân sự lớn chống lại Diem đã xảy ra vào tháng 11 năm 1960, ông chỉ sống sót nhờ sự chia rẽ trong giới lãnh đạo quân đội. Diem đã lợi dụng điều này để chia rẽ các phe phái và đảm bảo sự sống còn chính trị của mình. Vào tháng 2 năm 1962, các phi công không quân bất mãn đã ném bom phủ tổng thống với hy vọng ám sát Diem và buộc phải thay đổi lãnh đạo, nhưng điều đó cũng không thành công, vì lúc đó Diem đang ở một khu vực khác của phủ tổng thống so với khu vực bị tấn công. Diem đã điều chuyển các sĩ quan quân đội để tăng cường an ninh nhưng lại bỏ bê việc thực hiện các cải cách chính trị. (Chú thích 2)

Chính quyền Kennedy từ năm 1961 đến năm 1963 liên tục tăng mức viện trợ quân sự cho Sài Gòn, tài trợ cho sự phát triển của lực lượng vũ trang Việt Nam. Quân đội Hoa Kỳ và tình báo quân sự Mỹ tập trung vào những cải thiện về tỷ lệ quân số giữa chính phủ và du kích nhờ việc tăng cường lực lượng và cho rằng cuộc chiến đã thành công. Các nhà ngoại giao và quan chức viện trợ thì bi quan hơn. CIA, được lệnh thực hiện một đánh giá tình báo vào mùa xuân năm 1963, đã để quan điểm của mình bị ảnh hưởng bởi quân đội và đưa ra một bản đánh giá tình báo quốc gia hạ thấp những điểm yếu chính trị của Diem. Tổng thống Kennedy đã nghe những cảnh báo từ các quan chức Bộ Ngoại giao và một bức tranh lạc quan từ quân đội, và cảm thấy yên tâm bởi bản đánh giá của CIA. (Chú thích 3)

Ấn tượng về Nhà Trắng đã tan vỡ bắt đầu từ ngày 8 tháng 5, khi lực lượng an ninh Nam Việt Nam, theo lệnh của một trong những người anh em của Ngô Đình Diệm, đã nổ súng vào đám đông người hành hương Phật giáo đang kỷ niệm sinh nhật lần thứ 2527 của Đức Phật. Lý do cho việc giải tán cuộc tuần hành này không nghiêm trọng hơn việc những người Phật tử đã phớt lờ sắc lệnh của chính phủ cấm treo cờ ngoài quốc kỳ Nam Việt Nam. Một người anh em khác của Diệm, tổng giám mục Công giáo La Mã của cùng khu vực này ở Nam Việt Nam, đã treo cờ một cách ngang nhiên chỉ vài tuần trước đó khi ăn mừng sự thăng tiến của mình trong Giáo hội; hành động đó có thể đã khuyến khích những người Phật tử nghĩ rằng hành động của họ cũng sẽ được cho phép. Việc đàn áp cuộc tuần hành Phật giáo này tại kinh đô Huế cổ kính của Việt Nam đã dẫn đến một cuộc khủng hoảng chính trị, "khủng hoảng Phật giáo", bùng cháy ở Sài Gòn suốt mùa hè và mùa thu năm 1963. (Chú thích 4)

Hai người anh em của Diem bị cáo buộc liên quan đến cuộc đàn áp ở Huế thậm chí còn không phải là vấn đề chính của nhà lãnh đạo Sài Gòn. Em trai của Diem, Ngô Đình Nhu, ngồi trong phủ tổng thống với tư cách là cố vấn riêng, người thao túng, sứ giả và người giật dây chính phủ Sài Gòn. Thậm chí còn hơn cả Diem, Nhu được nhiều người ở Nam Việt Nam coi là mối đe dọa, điều khiển đảng chính trị của Diem, một số cơ quan tình báo và Lực lượng Đặc nhiệm được thành lập theo một trong những chương trình viện trợ do Mỹ tài trợ. Nhu có cái nhìn rất tiêu cực về những rắc rối của Phật giáo. Phản ứng của Tổng thống Diem trước cuộc khủng hoảng Phật giáo, sau khi ông vượt qua giai đoạn phủ nhận rằng mọi chuyện đang xảy ra, là hứa hẹn những cải cách chính trị và tôn giáo, và các cuộc đàm phán về một giải pháp chung sống hòa bình với Phật giáo đã được tiến hành tại Sài Gòn. Tuy nhiên, Nhu đã khuyến khích nhà lãnh đạo Nam Việt Nam bội ước thỏa thuận và một lần nữa, Diem đã không thực hiện bất kỳ nhượng bộ chính trị nào đã được thỏa thuận.

Các cuộc biểu tình tôn giáo Phật giáo đã đến Sài Gòn vào cuối tháng 5 và nhanh chóng trở thành sự kiện gần như hàng ngày. Ngày 11 tháng 6, các cuộc biểu tình đạt đến một mức độ dữ dội mới sau khi một vị sư tự thiêu công khai tại một ngã tư đường phố đông đúc ở Sài Gòn, đỉnh điểm của một cuộc biểu tình. Hình ảnh về cảnh tượng này đã gây chấn động thế giới và biến các vấn đề Phật giáo thành một vấn đề chính trị ở Hoa Kỳ đối với Tổng thống Kennedy, người phải đối mặt với một vấn đề khó khăn trong việc tiếp tục viện trợ kinh tế và quân sự cho một chính phủ rõ ràng đang vi phạm nhân quyền của người dân. CIA đã đưa ra một bản bổ sung cho báo cáo tình báo quốc gia trước đó, sửa đổi đánh giá về triển vọng chính trị của Diem, và tình báo Bộ Ngoại giao đã lưu hành một báo cáo dự đoán những rắc rối lớn ở Sài Gòn. (Chú thích 5)

Tình hình của Tổng thống Diem ngày càng xấu đi khiến ông phải tuyên bố thiết quân luật vào tháng 8 năm 1963, và vào ngày 21 tháng 8, Ngô Đình Nhu đã sử dụng quyền lực thiết quân luật để tiến hành các cuộc đột kích lớn vào các ngôi chùa lớn nhất của nhóm Phật giáo đứng sau các cuộc biểu tình. Nhu tiến hành các cuộc đột kích theo cách gợi ý rằng các chỉ huy quân đội Nam Việt Nam đứng sau chúng, và sử dụng quân đội được Hoa Kỳ tài trợ thông qua CIA để thực hiện các cuộc đột kích. Chỉ vài ngày sau các cuộc đột kích, các sĩ quan quân đội Nam Việt Nam đã tiếp cận người Mỹ để hỏi về phản ứng của Hoa Kỳ đối với một cuộc đảo chính quân sự ở Sài Gòn. (Chú thích 6)

Tình huống này tạo nên bối cảnh cho việc lựa chọn các tài liệu được đưa vào tập tài liệu tóm tắt này. Các tài liệu này ghi lại những cuộc họp và chỉ thị quan trọng mà Tổng thống Kennedy trực tiếp tham gia vào việc xem xét một cuộc đảo chính ở Sài Gòn. Có hai giai đoạn chính diễn ra các cuộc thảo luận này, tháng 8 và tháng 10 năm 1963. Chuỗi sự kiện đầu tiên diễn ra ngay sau các cuộc tấn công vào chùa chiền, chuỗi thứ hai diễn ra khi các tướng lĩnh Nam Việt Nam bắt đầu một vòng chuẩn bị đảo chính mới. Các tài liệu ở đây chủ yếu bao gồm các biên bản cuộc họp hoặc các chỉ thị hoặc báo cáo quan trọng được gửi qua điện tín có liên quan đến cuộc đảo chính, cuối cùng đã diễn ra vào ngày 1 tháng 11 năm 1963. (Chú thích 7)

Có hai giai đoạn chính mà sự can thiệp của Mỹ vào các sự kiện chính trị Việt Nam diễn ra mạnh mẽ nhất, mặc dù Mỹ vẫn duy trì sự hiện diện sâu rộng tại Việt Nam trong suốt thời gian đó. Chúng tôi chủ yếu chọn lọc các tài liệu phản ánh hoạt động cấp cao của chính phủ Hoa Kỳ - các cuộc gặp với Tổng thống Kennedy và các phụ tá thân cận của ông. Việc lựa chọn tài liệu của chúng tôi phản ánh những chuỗi hoạt động mạnh mẽ này, nhưng chúng được trích từ một bộ tài liệu lớn hơn nhiều trong kho lưu trữ An ninh Quốc gia Hoa Kỳ về Chính sách của Hoa Kỳ trong Chiến tranh Việt Nam, Phần I: 1954-1968. Giai đoạn hoạt động mạnh mẽ đầu tiên diễn ra vào tháng 8 năm 1963, khi các sĩ quan quân đội Nam Việt Nam ban đầu lên kế hoạch tìm kiếm sự ủng hộ của Mỹ cho cuộc đảo chính chống lại Ngô Đình Diệm. Giai đoạn này bao gồm một sự kiện trở nên rất nổi tiếng trong giới chính phủ Hoa Kỳ, trong đó quan chức Bộ Ngoại giao Roger Hilsman đã gửi một bức điện tín bật đèn xanh cho các tướng lĩnh Nam Việt Nam tiến hành cuộc đảo chính chống lại Diệm (Tài liệu 2). Phần lớn hoạt động tiếp theo của Hoa Kỳ xoay quanh việc tạo ra ấn tượng rằng chính sách đã bị hủy bỏ mà trên thực tế không hề thay đổi nó. Đỉnh điểm thứ hai đến vào tháng 10 năm 1963, khi những công tác chuẩn bị cuối cùng được hoàn tất cho cuộc đảo chính đã diễn ra.

Sau cuộc đảo chính lật đổ Diệm và vụ ám sát lãnh tụ Sài Gòn cùng em trai ông, nhiều nhà quan sát đã tranh luận về khả năng Tổng thống Kennedy có liên quan đến các vụ ám sát này. Năm 1975, Ủy ban Church điều tra các chương trình ám sát của CIA đã xem xét cuộc đảo chính chống Diệm như một trong những vụ án của mình. (Lưu ý: Những người trung thành với Kennedy và những người tham gia chính quyền đã lập luận rằng Tổng thống không liên quan gì đến các vụ ám sát, trong khi một số người cáo buộc Kennedy, trên thực tế, đã âm mưu giết Diem. Khi cuộc đảo chính bắt đầu, các biện pháp phòng ngừa an ninh được các tướng lĩnh Nam Việt Nam thực hiện bao gồm chỉ thông báo cho đại sứ quán Hoa Kỳ trước bốn phút, và sau đó cắt dịch vụ điện thoại cho nhóm cố vấn quân sự Mỹ. Kết quả là thông tin của Washington không đầy đủ, và tiếp tục như vậy cho đến ngày 2 tháng 11, ngày Diem qua đời. Bộ trưởng Quốc phòng Robert McNamara kể lại rằng Kennedy đang họp với các cố vấn cấp cao của mình về Việt Nam vào sáng ngày 2 tháng 11 (xem Tài liệu 25) khi trợ lý nhân viên NSC Michael V. Forrestal bước vào Phòng Nội các cầm một bức điện tín (Tài liệu 24 cung cấp thông tin tương tự) báo cáo về cái chết. (Lưu ý 9) Cả McNamara và nhà sử học Arthur M. Schlesinger, Jr., một người tham gia với tư cách là nhà sử học Nhà Trắng, đều ghi lại rằng Tổng thống Kennedy tái mặt khi nghe tin và bị sốc trước vụ ám sát Diem. (Lưu ý 10) Nhà sử học Howard Jones lưu ý rằng giám đốc CIA John McCone và cấp dưới của ông đã Tôi ngạc nhiên rằng Kennedy lại bị sốc trước những cái chết đó, trong khi các cuộc đảo chính lại khó lường đến vậy. (Chú thích 11)

Các ghi chép về các cuộc họp an ninh quốc gia của Kennedy, cả ở đây và trong bộ sưu tập lớn hơn của chúng tôi, cho thấy không có cuộc trò chuyện nào của JFK về một cuộc đảo chính ở Sài Gòn đề cập đến việc có thể xảy ra điều gì về mặt thể chất đối với Ngô Đình Diệm hoặc Ngô Đình Nhu. Bản ghi âm cuộc họp ngày 29 tháng 10 mà chúng tôi trích dẫn bên dưới cũng không tiết lộ bất kỳ cuộc thảo luận nào về vấn đề này. Cuộc họp đó, cuộc họp cuối cùng được tổ chức tại Nhà Trắng để xem xét một cuộc đảo chính trước khi điều này thực sự xảy ra, sẽ là thời điểm quan trọng cho một cuộc trò chuyện như vậy. Kết luận của Ủy ban Church đồng ý rằng Washington không xem xét việc giết Diem. (Chú thích 12) Do đó, bằng chứng ủng hộ quan điểm rằng Tổng thống Kennedy không âm mưu trong cái chết của Diem. Tuy nhiên, cũng có bản ghi chép cực kỳ kỳ lạ về cuộc điện thoại cuối cùng của Diem với Đại sứ Lodge vào chiều ngày xảy ra cuộc đảo chính (Tài liệu 23), mang lại ấn tượng rõ ràng rằng Diem đang bị Hoa Kỳ bỏ rơi. Liệu điều này thể hiện sự đóng góp của Lodge, hay mong muốn của JFK, thì không rõ ràng từ các bằng chứng hiện có.

Cáo buộc thứ hai liên quan đến việc chính quyền Kennedy phủ nhận có liên quan gì đến cuộc đảo chính. Hồ sơ tài liệu đầy rẫy bằng chứng cho thấy Tổng thống Kennedy và các cố vấn của ông, cả cá nhân và tập thể, đều đóng vai trò đáng kể trong cuộc đảo chính nói chung, bằng cách hỗ trợ ban đầu cho các sĩ quan quân đội Sài Gòn không chắc chắn về phản ứng của Mỹ, bằng cách rút viện trợ của Mỹ khỏi chính Diem, và bằng cách công khai gây áp lực lên chính phủ Sài Gòn theo cách cho thấy rõ với người dân Nam Việt Nam rằng Diem bị cô lập khỏi đồng minh Mỹ của mình. Ngoài ra, tại một số cuộc họp của mình (Tài liệu 7, 19, 22), Kennedy đã được CIA báo cáo và dẫn dắt các cuộc thảo luận dựa trên ước tính về cán cân lực lượng giữa phe ủng hộ và chống đảo chính ở Sài Gòn, điều này không để lại nghi ngờ gì về việc Hoa Kỳ có mối quan tâm cụ thể đến kết quả của một cuộc đảo chính chống lại Ngô Đình Diệm. CIA cũng đã cung cấp 42.000 đô la tiền hỗ trợ ngay lập tức cho những kẻ âm mưu vào sáng ngày đảo chính, do Lucien Conein mang đến, một hành động đã được báo trước trong kế hoạch của chính quyền (Tài liệu 17).

Hậu quả cuối cùng của việc Hoa Kỳ can thiệp vào cuộc lật đổ Ngô Đình Diệm là khiến Washington càng lún sâu hơn vào Sài Gòn. Sau khi nhúng tay vào cuộc đảo chính, Mỹ càng có trách nhiệm hơn đối với các chính phủ Nam Việt Nam kế nhiệm Diệm. Việc các chính quyền quân sự này không hiệu quả trong việc tiến hành chiến tranh Việt Nam đòi hỏi sự can thiệp ngày càng lớn hơn từ phía Mỹ. Sự yếu kém của chính phủ Sài Gòn do đó trở thành một yếu tố dẫn đến việc Mỹ leo thang chiến tranh Việt Nam, dẫn đến cuộc chiến tranh trên bộ quy mô lớn mà chính quyền Lyndon B. Johnson phát động năm 1965.

lllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllll